خلیج تا ابد فارس

در حالی که فرا رسیدن عید نوروز برای همه با خوشحالی و مسرت همراه بوده برای عده‌ای غصه‌آور بود، زیرا از لحاظ وضعیت مالی در شرایطی نبودند که بتوانند مایحتاج ضروری ایام عید را تهیه کنند و این ناراحتی را با خواندن این اشعار نشان می‌دادند، عید ما نوروز ما جومه کهنه هر روز ما عید آمد و ما قبا نداریم با کهنه قبا صفا نداریم.
بازیهای کودکانه نواحی مرکزی و بیرونی بوشهر نیز با هم متفاوت بود. در ایام نوروز بچه‌های نواحی بیرونی بازیهای چون "تیله بازی"، "هفت سنگ" و "گوگ بازی" برگزار می‌کردند. این در حالی بود که امکانات بچه‌های نواحی مرکزی شهر خیلی بیشتر بود. آنها در ایام عید به میدان وسیعی بنام "لوله خرابی" در محله "جبری" رفته و به بازیهای چون "تیله بازی"، "تخم مرغ بازی"، "قاب بازی" می‌پرداختند و عده‌ای نیز سوار بر نوعی چرخ و فلک دستی بزرگ خود را سرگرم می‌کردند این در حالی بوده که در همان ایام عید دست‌فروشان اجناس موردنیاز را در میدان مذکور عرضه می‌کردند.
عده‌ای دیگر نوعی وسیله برد و باخت بنام "ده شی" به "سی شی" راه می‌انداختند. این وسیله برد و باخت چنان بود که یک شیشه دهن گشاد چهارگوش را پر از آب کرده و یک استکان در ته آن جای می‌دادند و هرکس موفق می‌شد که از بالای شیشه یک عدد "ده شاهی" به درون استکان بیندازد "سی شاهی" برنده می‌شد و گرنه "ده شاهی" را از دست می‌داد.
مراسم چهارشنبه سوری نیز علاوه بر بوشهر در تمام نقاط ایران هم مرسوم بوده این رسم تا نیمه سده پیش نزد مردم بوشهر ناشناخته بود، اما این بدان معنا نبود که آنان از این رسم بی‌اطلاع باشند یا آن را فراموش کنند. آنها آخرین شب چهارشنبه ماه صفر هر سال هجری قمری را در واقع به منزله چهارشنبه سوری می‌دانستند، زیرا ماه صفر و به ویژه روز ۱۳ صفر را بسیار سنگین قلمداد می‌کردند و به خاطر اینکه از نحس بودن این ماه جان سالم به در برند و به ماه‌های دیگر منتقل نشود، در عصر آخرین سه شنبه ماه صفر به کنار دریا می‌رفتند و پاهای خود را تا ساق در آب می‌زدند و ضمن آنکه چند عدد سنگ به درون آب پرتاب می‌کردند می‌گفتند؛ "درد و غم در، تو اوو دریه بیشو"،و اعتقاد داشتند این کار را باید تا پیش از غروب آفتاب انجام دهند و اگر به ساعات بعد انجامد فایده‌ایی نخواهد داشت. اما بعد از بازگشت از دریا، این مراسم را در محل دیگری هم انجام می‌دادند. ۲۱ عدد سنگ ریزه از هفت راه را جمع آوری کرده از هر راه سه سنگ و جمعا ۲۱ عدد و آن را در زیر تابه گرمک که به روی آتش جای داده بودند می‌نهادند و چند بار به روی تابه می‌پریدند، آنگاه سنگ ریزه‌ها را درون ظرف پر از آب ریخته و آب روی آن را به همه افرادی که در آنجا جمع آمده بودند برای طول عمر می دادند.
هرگاه چهارشنبه سوری به فصل تابستان تقارن پیدا می‌کرد، معمولا نوجوانان در صبح روز چهارشنبه راهی دریا می‌شدند و مراسم چهارشنبه سوری خود را با شنا کردن در آب دریا به جای می‌آوردند.
● آداب نوروزی دیگر شهرهای استان بوشهر
در شهرستان دشتستان مردم همزمان با عید نوروز به دیدار یکدیگر رفته و عید را به هم تبریک می‌گویند، همچنین به امام زاده‌ها می‌روند غذا درست می‌کنند و بچه‌ها از بزرگترها عیدی می‌گیرند، سفره هفت سین هم که قبلا نبوده امروز این رسم را هم به جای می‌آورند و به طور کلی نوروز را با تشریفات کامل انجام می دهند.
در برازجان همچون اکثر نقاط استان بوشهر، عیدی که از نوروز مهم‌تر بوده عید فطر است که عمده دید و بازدیده‌ها در آن روز بوده و معتقد بوده‌اند که نوروز متعلق به ثروتمندان است و عید فطر متعلق به فقر است.
در این منطقه از استان قبلا مراسم سیزده بدر نبوده و این روز را نحس می‌پنداشتند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی این رسم با تشریفات کامل برگزار می‌شود. مردم به صحرا رفته و غذای خود را در آنجا می‌خوردند در این روز دخترهای مجرد سبزه‌ها را گره زده و به این نیت که بختشان باز شود می‌گویند، سیزده بدر سال دیگر خونه شوهر.
در شهرستان گناوه نیز چند روز قبل از نوروز را عید مردگان می‌گویند و برای اینکه از اموات خود یادی کرده باشند میوه به قبرستان برده و نذری می‌دهند.
خانه تکانی به طور کامل از دیگر رسوم معمول مردمان این دیار است که سال نو را با پاکیزگی و نظافت کامل منزل خود شروع کنند.
اگر خانواده‌های چند ماه قبل از سال نو یکی از نزدیکانش فوت کرده باشد از طرف آشنایان دور و نزدیک از بقیه افراد خانواده می‌خواهند که لباس مشکی خود را دربیاورند و لباس نو بپوشند. همچنین چند روز قبل از سال نو مقداری گندم داخل بشقابی می‌ریزند و آن را آب می‌دهند و پارچه‌ای را هم روی آن می‌گذارند و آب می‌دهند تا سبز شود و آن را روی سفر خود می‌گذارند. مراسم نوروز در شهر دیلم و توابع آن به این صورت بوده که چون در قدیم زمان تحویل سال را نمی‌دانستند وقتی بزرگ مجلس زمان تحویل سال را اعلام می‌کرد همه به گفته او عمل کرده و عید را به هم تبریک می‌گویند و شیرینی می‌خوردند. در موقع تحویل سال همه باید در خانه باشند و اگر کسی در خانه نباشد می‌گویند همیشه در سفر است.
در نقاط مختلف شهرستان دیگر نیز عید نوروز از اعیاد مهم به شمار نمی‌رفت همچنان که عید فطر عیدی است که از اهمیت بیشتری برخوردار است.
در این منطقه نیز خانه تکانی،پوشیدن لباس نو، دید و بازدید، رفتن به دشت و صحرا از رسوم متداول است. در چهارشنبه سوری نیز رسم بر این بوده که مادران یک قاشق شکر کف دست بچه‌ها می‌ریختند و می‌گفتند بروید این شکر را به دریا بریزند و به این نیت که ذهن دریا شیرین شود تا از ما راضی باشد، ضمنا این کار خاصیت دفع چشم زخم را هم داشته است.
در شهرستان دشتی نیز کسانی که وضع مالی بهتری داشتند سفره هفت سین پهن می‌کنند در حالی که امروزه اکثر خانواده‌ها این رسم را به جا می‌آورند و در سفره هفت سین سبزی، آئینه، شمع، تخم مرغ رنگ کرده قرار داده و در هنگام تحویل سال معتقدند تخم مرغ‌ها تکان می‌خورند.
در روستای چاووشی نیز بر این عقیده بودند که یک ساعت قبل از تحویل سال گوسفندی را می‌دوشیدند و شیر آن را در جایی قرار می‌دادند و اگر شیر به ماست تبدیل می‌شد اعتقاد داشتند که سال تحویل گردیده است.